TÜBA Üyesi Prof. Gürsan, COP31’de Gıda ve Su Güvenliğine Yönelik Biyoalgılayıcıları Anlattı
COP31 kapsamında Yeşil Bölge’de gerçekleştirilen “Gıda, Tarım ve Sağlık” oturumunda, TÜBA Asli Üyesi Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan, “Gıda ve Su Güvenliğine Yönelik Biyoalgılayıcılar” başlıklı sunumuyla iklim değişikliğinin gıda ve su güvenliği üzerindeki etkilerini ve bu alanda geliştirilen biyosensör teknolojilerinin sunduğu olanakları ele aldı.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından düzenlenen oturumda Prof. Dr. Gürsan, iklim değişikliğinin sıcaklık ve yağış rejimlerinde meydana getirdiği değişimler aracılığıyla tarımsal üretimi, su kalitesini ve insanların gıda ve su kaynaklı tehlikelere maruz kalma riskini etkilediğine dikkat çekti. COP31’in iklim değişikliğine uyum ve sürdürülebilir tarım gündemi çerçevesinde gerçekleştirilen sunumda, biyoalgılayıcıların gıda ve su kaynaklarındaki potansiyel tehlikelerin erken tespitinde üstlenebileceği rol değerlendirildi.
Biyoalgılayıcıların çalışma prensipleri hakkında bilgi veren Prof. Dr. Gürsan, aptamer, antikor veya enzim gibi biyolojik tanıma elemanlarının hedef maddelerle etkileşimini ölçülebilir sinyallere dönüştüren bu sistemlerin; mikotoksinler, patojenler, pestisitler ve antibiyotik kalıntılarının tespitinde kullanılabildiğini aktardı. Sunumda, gıda güvenliği kapsamında zearalenon, patulin ve aflatoksin B1 gibi mikotoksinlerin yanı sıra pestisitlerin, antibiyotik kalıntılarının ve patojenlerin tespitine yönelik güncel araştırmalar ve uygulama örnekleri paylaşıldı. Su güvenliği başlığında ise ağır metal iyonları ve ilaç kalıntılarının belirlenmesine yönelik sensör yaklaşımları ile mikrobiyal kirliliğin izlenmesinde kullanılan ticari sistemler ele alındı. Özellikle taşınabilir okuyucular ve akıllı telefon destekli ölçüm teknolojilerinin, gıda ve su kaynaklı tehlikelerin laboratuvar dışındaki koşullarda da hızlı biçimde taranmasına imkân sağlayabileceği vurgulandı. Prof. Dr. Gürsan, bu teknolojilerin sahada güvenilir sonuçlar verebilmesi için seçicilik, matriks etkisi, geri kazanım ve tekrarlanabilirlik gibi performans ölçütlerinin gerçek örnekler üzerinde değerlendirilmesinin önemine işaret etti. Elde edilen sonuçların uygun referans yöntemlerle karşılaştırılmasının da biyoalgılayıcıların güvenilirliğinin ortaya konulması ve uygulamaya aktarılması açısından belirleyici olduğunu ifade etti.
COP31 Yeşil Bölge’nin “Gıda, Tarım ve Sağlık” programı kapsamında gerçekleştirilen oturumda, tarım ve gıda güvenliği, sulama ve su verimliliği, gıda sistemleri ile iklim değişikliği ve sağlık konuları farklı kurum ve uzmanların katkılarıyla değerlendirildi. Programda TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM), HEKTAŞ ve Türk Standardları Enstitüsü (TSE) temsilcileri de sunum yaptı.