TÜBA, 2026 S20 Bildirisi Taslağının Değerlendirildiği Çevrim İçi Toplantıya Katıldı
TÜBA, 2026 yılı S20 süreci kapsamında hazırlanan bildiri taslağının değerlendirildiği çevrim içi toplantıya katıldı. S20 Bildirisi için hazırlanan taslak üzerinde üzerinde değerlendirmelerde bulunularak metinde yapılması önerilen değişiklikler ve devam eden süreç ele alındı.
Doğal tehlike ve afetlere karşı dayanıklılığın, gelişmekte olan teknolojilerin etkili ve sorumlu kullanımı ile uluslararası bilimsel iş birliği yoluyla güçlendirilmesine odaklanan 2026 S20 Bildiri taslağında afetlere karşı dirençliliğin artırılmasında teknoloji, bilimsel bilgi ve uluslararası iş birliğinin rolü öne çıkıyor.
Toplantının açılış konuşmasını ABD Ulusal Bilimler Akademisi (National Academy of Sciences-NAS) Uluslararası Sekreteri Cherry Murray gerçekleştirirken, bildirideki temel revizyonlara ilişkin genel değerlendirmeyi INCS Uluslararası Ağlar, İş Birliği ve Güvenlik Ofisi İcra Direktörü Vaughan Turekian yaptı. Toplantının “Kalan Konular ve Önerilen Değişiklikler” başlıklı bölümünde ise katılımcı akademilerin bildiri taslağı hakkında görüş ve önerileri değerlendirildi. Toplantının son bölümünde S20 Bildirisi’nin tamamlanmasına ilişkin gerçekleştirilecek adımlar konuşuldu.
TÜBA’dan S20 Bildirisine Katkı
Toplantıda konuşan TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, hazırlanan taslağa ilişkin TÜBA’nın değerlendirmelerini paylaştı. Prof. Dr. Şeker, kapsamlı ve dengeli olarak hazırlanan taslağı memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, özellikle gelişmekte olan teknolojilerin afetlere karşı dayanıklılığın güçlendirilmesinde etkili ve sorumlu biçimde kullanılmasına yönelik yaklaşımın önemine dikkat çekti. Prof. Dr. Şeker, bileşik ve zincirleme tehlikeler ele alınırken doğal afetlerin tetiklediği teknolojik arızalar ile kritik altyapılarda meydana gelebilecek kesinti ve aksaklıkların da dikkate alınması gerektiğini ifade etti. Enerji, iletişim, veri ve birbirine bağlı teknolojik sistemlerin sürekliliğinin günümüzde afetlere karşı dayanıklılığın önemli unsurlarından biri hâline geldiğini vurguladı.
Yapay zekâ ve diğer gelişmekte olan teknolojilerin yüksek sonuçlar doğurabilecek karar alma süreçlerinde kullanımına da değinen Başkan Şeker, bu teknolojilerin şeffaf, insan denetimine açık ve özellikle nadir görülen bileşik afet senaryoları altında titizlikle test edilmiş olması gerektiğini belirtti. Prof. Dr. Şeker, teknolojinin insanın karar alma kapasitesini güçlendirmesi, ancak insanın yerini almaması gerektiğinin altını çizdi. TÜBA’nın 2026 S20 Bildirisi’ni yalnızca bir politika belgesi olarak değil, bilimin giderek daha fazla birbirine bağlı ve krizlere açık hâle gelen dünyada dayanıklılığa nasıl katkı sağlayabileceğine ilişkin uluslararası bilimsel diyaloğun önemli bir parçası olarak değerlendirdiğini söyledi.
Ulusal Bilim Akademilerinin Rolü
Prof. Dr. Şeker, doğal afetler karşısında ulusal bilim akademilerinin sahip olduğu kritik role de dikkat çekti. Bilim akademilerinin afetlerden önce, afetler sırasında ve sonrasında bilimsel uzmanlığın hızla harekete geçirilmesi ve uluslararası bilimsel iş birliğinin güçlendirilmesi açısından önemli sorumluluklar üstlendiğini ifade eden Şeker, S20 Bildirisi taslağında ulusal akademilerin uluslararası bilimsel ağlar içerisindeki rolüne yer verilmesini memnuniyetle karşıladıklarını belirtti.
TÜBA’nın uluslararası bilimsel iş birliğinin kurumsal hafızasının korunmasına yönelik çalışmalarını da paylaşan Prof. Dr. Şeker, Akademi tarafından 2022 yılında G8-G20 ve S20 bildirilerini bir araya getiren bir yayın hazırlandığını hatırlattı. TÜBA’nın, son dört yılda yayımlanan bildirileri de kapsayacak ikinci baskının ise 2026 yılı planlandığını ifade etti.
S20 Gündemi Dünya Bilim Forumu 2027’de de Ele Alınacak
TÜBA’nın 2027 yılında İstanbul’da ev sahipliği yapacağı Dünya Bilim Forumu (World Science Forum 2027-WSF 2027) kapsamında da S20 Bildirisi’nde öne çıkan konuların küresel düzeyde ele alınacağına dikkat çekildi. Başkan Şeker “Science in Times of Global Crises: Transcending Boundaries in a Fragmented World/Küresel Kriz Dönemlerinde Bilim: Parçalanmış Bir Dünyada Sınırların Ötesine Geçmek” temasıyla gerçekleştirilecek Forum’un; afetlere karşı dayanıklılık, gelişmekte olan teknolojiler, bilimsel iş birliği, güvenilir bilgi ve bilimsel iş birliğinde kurumsal ve ulusal sınırların aşılması konularını kapsayacağı bilgisini verdi.