Bir Katalizör Olarak Yapay Zeka
TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Bulgaristan’ın başkenti Sofya’da düzenlenen “Karadeniz Ekonomik İş Birliği (KEİ) Bölgesi “Bilim Akademileri Arasındaki Bilimsel İşbirliği ve Reformların Katalizörü Olarak Yapay Zeka” başlıklı toplantıya katıldı. Toplantı sonunda yayımlanan bildirge kamuoyuyla paylaşıldı.
KEİ üyesi ülkelerin bilim akademileri başkanlarının üçüncü kez bir araya geldiği toplantı, bölgesel bilimsel iş birliğini güçlendirmeyi ve yapay zekânın bilim politikalarına etkisini değerlendirmeyi amaçladı. Toplantının açılışı Bulgaristan Bilimler Akademisi Başkanı Prof. Dr. Evelina Slavcheva, KEİ Parlamenter Asamblesi Genel Sekreteri Asaf Hajiyev ve KEİ Genel Sekreter Yardımcısı Merve Safa Kavakcı tarafından gerçekleştirildi. TÜBA Başkan Danışmanı Dr. Öğr. Üyesi Abdülkadir Taşdelen de toplantıda yer aldı.
“Bilim, uluslar arasında güven ve iş birliği inşa etmenin en güçlü yoludur”
Toplantıda konuşan TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, bilimsel iş birliğinin ülkeler arasında diyalog ve güveni güçlendiren temel unsurlardan biri olduğunu vurguladı. Prof. Şeker, yapay zekânın yalnızca teknik bir alan olmadığını belirterek, araştırma süreçlerinin neredeyse tüm aşamalarını dönüştürdüğünü ifade etti. Veri toplama, analiz, modelleme ve disiplinler arası bilgi entegrasyonunun yapay zekâ ile yeniden şekillendiğini söyledi.
İklim değişikliği, halk sağlığı, enerji dönüşümü, gıda güvenliği ve afet yönetimi gibi alanlarda büyük ve karmaşık veri setlerinin oluştuğunu hatırlatan Şeker, yapay zekânın bu verilerin daha hızlı ve etkin biçimde analiz edilmesini mümkün kıldığını kaydetti.
“Yapay zekâ bölgesel bilimsel iş birliği için ortak bir platform olabilir”
Başkan Şeker, Karadeniz havzasının güçlü bilimsel kurumlara ve ortak araştırma alanlarına sahip olduğuna dikkat çekerek, yapay zekânın bölgesel iş birliğini derinleştirecek bir platform sunabileceğini ifade etti. Makine öğrenmesi ve veri analitiğinin; iklim ve çevre araştırmalarından sağlık bilimlerine, tarımdan afet risk yönetimine kadar geniş bir alanda katkı sağladığını belirten Şeker, özellikle erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesinin can ve mal kaybını azaltmada kritik rol oynayacağını vurguladı.
TÜBA Başkanı Şeker, konuşmasında bölgesel iş birliğinin kurumsallaşması için bazı öneriler de sundu. Ortak veri kümeleri, açık bilim platformları ve standart veri altyapılarının geliştirilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, yapay zekâ alanında çalışan genç bilim insanları için bölgesel bir ağ kurulması, yaz okulları ve ortak araştırma programlarıyla akademik hareketliliğin artırılması gerektiğini ifade etti. Şeker, yapay zekâ ve bilim politikaları üzerine tematik çalışma gruplarının oluşturulmasının da bölgesel kapasiteyi güçlendireceğini söyledi.
“Sorumlu yapay zekâ” vurgusu
Konuşmasında yapay zekânın risklerine de değinen Şeker, veri kalitesi, erişim eşitsizlikleri ve şeffaf olmayan algoritmaların bilimsel güveni zedeleyebileceğini ifade etti. Bu nedenle “sorumlu yapay zekâ” yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini vurgulayan Şeker, bilimsel dürüstlük, şeffaflık, hesap verebilirlik, mahremiyet ve toplumsal fayda ilkelerinin temel alınması gerektiğini söyledi.
Bilim akademilerinin bağımsız yapılarıyla hükümetlere bilimsel danışmanlık sağladığını hatırlatan Şeker, akademilerin kanıta dayalı politikaların geliştirilmesinde ve disiplinler arası iş birliğinin güçlendirilmesinde kritik rol oynadığını ifade etti.
Şeker, konuşmasını, “Yapay zekânın geleceği yalnızca algoritmalarla değil; kurumlar, etik değerler, eğitim ve iş birliğiyle şekillenecektir” sözleriyle tamamladı. Toplantının, KEİ bölgesinde bilimsel iş birliğini güçlendirecek yeni ortaklıklara ve araştırma programlarına zemin hazırlaması bekleniyor.
Başkan Şeker ve Dr. Öğr. Üyesi Abdülkadir Taşdelen Bulgaristan Bilimler Akademisi Başkanı Prof. Dr. Evelina Slavcheva’yı ziyaret etti ve TÜBA tarafından kısa süre önce yayımlanan Science Diplomacy, İstanbul İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi ve Artificial Intelligence Law And Digitalisation In Law adlı eserleri hediye etti.
.jpeg)
.jpeg)
