Afetler ve Alınabilecek Önlemler Çalıştayı
TÜBA, tarafından “Afetler ve Alınabilecek Önlemler Çalıştayı” Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ) ev sahipliğinde yapıldı.
Çalıştayda daha güvenli ve dirençli bir toplumun inşasına yönelik sunumlarla afet öncesi, sırası ve sonrası adımlara ilişkin yol haritaları ele alındı. Altı oturumda gerçekleştirilen çalıştayda geçmişte yaşanan afetler ve güncel durum alanın önemli isimlerince tartışıldı. Türkiye’nin afetlere karşı dirençliliğini artırmaya yönelik bilim temelli yaklaşımlar, disiplinler arası bakış açısıyla incelendi. Programın ilk gününe İstanbul Vali Yardımcısı Hasan Gözen, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, YTÜ Rektörü Prof. Dr. Eyüp Debik, Uşak Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Demir ve alanda uzman akademisyenler ile ilgili kurumların temsilcileri katıldı.
Afetler Bir Kader Değildir
Başkan Prof. Dr. Muzaffer Şeker, “Afetler ve Alınabilecek Önlemler Çalıştayı”nın afet risklerinin çok boyutlu değerlendirilmesi ve çözüm odaklı politika önerilerinin geliştirilmesi açısından önemli bir platform sunduğunu belirtti. Prof. Dr. Şeker “Başta 6 Şubat Depremi olmak üzere sonrasında gelişen krizleri, afet durumlarını disiplinler arası bir bakış açısıyla ayrıntılı ele alındı ve geleceğe ilişkin atılması gereken adımlar tartışıldı. Altı oturumda yapılan olarak ele aldık. Çalıştayda teknolojik ve endüstriyel risklerden kritik altyapıların dayanıklılığına, afetlerin insani ve psikososyal boyutundan ekonomik etkilerine, yapay zekâ destekli analizlerden politika tasarımına ve medya politikalarına kadar geniş bir yelpazede konular değerlendirdik. Çok disiplinli bu çalışmalarla biz politika yapıcılara da yol göstermeyi amaçlıyoruz. Daha önce de iklim değişikliği, çevresel sorunlar, gıda güvenliği gibi konular yanında sosyal sorunlara da yönelik çalışmaları raporlamıştık. Bu çalışmanın sonunda ortaya çıkacak rapor ile soyal dayanıklılığımızı artırmak istiyoruz. Afetler bir kader değildir ve etlere karşı bilim temelli ve bütüncül bir yaklaşım artık ertelenemez bir gereklilik olmuştur. Burada farklı disiplinlerden çok sayıda akademisyeni, araştırmacıyı ve kurum temsilcisini bir araya getirdik. Bilimin ışığında alınabilecek pek çok önlem, geliştirilebilecek pek çok politika var. Artık felaketlere karşı önlem almak zorundayız, sürekli bedel ödüyoruz. Önce can kaybına bir dur demek zorundayız, afetlerin getirdiği maliyetler alacağımız önlemler için harcayacağımız bütçeden kat be kat daha fazla. Bilim dünyası olarak sorumluluğumuzun farkındayız. Ortaya koyacağımız yol haritasının, ülkemizin afetlere karşı daha dirençli bir yapıya kavuşmasına katkı sunacağına inanıyoruz” dedi.
Teknolojik ve Endüstriyel Risklere Özel Vurgu Yapıldı
Büyük endüstriyel kazaların önlenmesine yönelik Büyük Endüstriyel Kazaların Kontrolü Hakkında Yönetmelik (BEKRA) uygulamaları ve SEVESO ile Türkiye’nin bu süreçlere uyumu detaylı biçimde tartışıldı. Maden kazalarının yaşanmasında nedenler, alınması gereken önlemler, erken uyarı ve tahliye sistemleri farklı bilimlerin perspektifinden ele alındı. Afetlerde en sık karşılaşılan enerji, haberleşme ve ulaşım altyapılarındaki aksamaların sebepleri değerlendirildi. Afetlere karşı dirençli hale gelmek için atılması gereken adımlar kimyasal yayılım, atıkların yönetimi konularında değerlendirmelerde bulunuldu.
Afetler Sonrası Rehabilitasyonun Önemine Dikkat Çekildi
Afet sonrası sosyal psikolojinin yönetimi, yaraların sarılması için atılan ve atılması gereken adımlar, sosyal dayanıklılık ve risk algısının yönetimi konularına dikkat çekildi. Özellikle DASK ve sigorta konusunda farkındalığın yaratılması gerektiği vurgulandı. Afetlerden sonra ortaya çıkan, yerel ve küresel ekonomik sorunlar, konut alanlarının seçimi, inşası ve güvenliği konusunda mevcut durum ele alındı. Halk sağlığı standartları üzerinde özellikle duruldu ve kriz zamanlarında doğru iletişim ve sosyal medya yönetiminin önemi vurgulandı. Özellikle yanlış bilgi ve dezenformasyonun afet yönetimini zorlaştırdığına dikkat çekilerek, güvenilir bilgi akışının hayati rol oynadığı ifade edildi. Bu konuda hukuki düzenlemelerin yeterli olmadığı, sosyal medya yasasının ivedilikle çıkması gerektiği vurgulandı.
Afete Hazırlık ve Afet Sırasında Yeni Teknolojilerin Kullanılması Önerildi
Afet yönetiminde geleceğe ilişkin projeksiyonlar ele alındı. Özellikle uzaktan algılama ve yapay zekâ entegrasyonu gibi konulara özel vurgu yapıldı. Afet analizlerinin daha hızlı ve doğru yapılabileceği belirtilirken, mevcut mevzuattaki boşluklar ve güncel ihtiyaçlar değerlendirildi. Uyumlu afet risk azaltma politikalarının geliştirilmesinin önemi vurgulandı. Ortak akıl ve iş birliğine dikkat çekildi. Afetlerle mücadelenin yalnızca kriz anına değil, risk azaltma ve hazırlık süreçlerine odaklanması gerektiği konusunda görüş birliğine varıldı.
TÜBA ve YTÜ yetkilileri, çalıştay çıktılarının raporlaştırılarak ilgili kurumlarla paylaşılacağını ve politika yapım süreçlerine katkı sunacağını belirtti.
